عادل بۆتانی

ئەوەی دەستپێشخەریی كردەوەی خۆكوژی دەكات، كەسێكە لە ژیان بێئومێدە، چونكە خۆكوژی ئامرازی تاكی لاوازە و خۆقوتاركردن لە ژیانە، هەروەها نیشانەی دواكەوتوویی و لاوازییەتی بەرانبەر تاقیكردنەوەی ژیان، ژیان مافێكی سرووشتیی هەموو مروڤەكانە، خۆكوشتن سزای خودییە، بەڵام بۆچی لەگەڵ خوكوشتنەكەی خۆیدا، ڕۆحی مرۆڤی بێتاوان دەبات، ئایینە ئاسمانییەكان دژی ئەو خۆكوژییەن بە هەموو شێوازێك، هیچ شەریعەت و ئایینێك هانی مرۆڤ نادات بۆ خۆكوشتن.
دیاردەی خۆكوشتن لە عێراقدا، دیاردەیەكی نوێیە، بە تایبەتی لە لای ئافرەتان، و بۆ میللەتی عێراقیش چاوەڕوانكراو نەبووە كە ئافرەتی عێراقی كردەوەی خۆكوژی ئەنجام بدات. لە سەرەتای هاتنی هێزەكانی هاوپەیمانان، بۆ یەكەمجار ئافرەتێك خۆی بە خاڵێكی پشكنیندا لە نزیك بەغدا تەقاندەوە، ئەم كردەوە جێگەی سەرسووڕمان بوو و لە ڕاگەیەندنەكانیشدا بە كەمی باس كرا، ئەویش بە هۆی قەبارەی هێرشەكە (پڕۆسەی ئازادیی عێراق)، بەڵام لە ساڵی 2005ـدا، بۆ یەكەمجار ئافرەتێك بەشداریی گۆڕەپانی شەڕی كرد و لە شارۆچكەی (تەلەعفەر) خۆی تەقاندەوە، ئەویش لە لایەن (ئەبو موسعەب ئەلزەرقاوی)ـیەوە بەسەرباز كرابوو (تجنید) و دوعای (زەرقاوی) بۆ ئافرەتەكە ئەوە بوو: "خوایە خوشكمان بە شەهید قبووڵ بكەی . كە بەرگریی لە بیروڕا و نامووس كردووە"، هەروەها لە بارەی ئەو كردەوەیە، بەیاننامەیەك لە لایەن (ئەلقاعیدە)ـوە بڵاو كرایەوە ولە بەیاننامەكەدا ڕایانگەیاندبوو كە یەكەم كەتیبەی ئافرەتانی خۆكوژ پێك هێنراوە. لە بەشێكی بەیاننامەكەدا هاتبوو: "هەندێك لە باوەڕپێكراوانی خوای گەورە، لەو خوشك و دایك و ژنی شەهیدەكان لە دەوڵەتی عێراقی ئیسلامی كەتیبەی ئافرەتانی خۆكوژیان پێك هێناوە"، بۆیە (ئەلقاعیدە) دەستی بە هەڵمەتێك كرد بۆ شووشتنی مێشكی ئافرەتان لە ناوچە نائارامەكانی عێراقدا و لە ماوەیەكی كورتدا توانییان ژمارەیەكی زۆر لە ئافرەتانی خۆكوژ بەسەرباز بكەن و دەیان كردەوەی خۆكوژییان ئەنجام دا كە سەدان كەس تێیدا بوونە قوربانی، بە تایبەتی منداڵان و ئافرەتان و زۆربەی كردەوەكانیش لە ساڵانی 2007 – 2008ـدا بوون. لەگەڵ ئەوەیدا كە ئەو كردەوانە بۆ هێزەكانی ئاساییشی عێراقی لە ناكاو بوون، بەڵام سەرەڕای ئەمەیش توانیان ڕووبەرووی ئەم دیاردەیە ببنەوە و ژمارەیەكی زۆر لەو بەرپرسانەی دەستگیر بكەن كە ڕەگەزی نێرو مێیان بەسەرباز دەكرد و دیارترینیشیان (سەمیرە ئەحمەد جاسم) بوو كە بە (رم المومنین) ناسرابوو و زیاتر لە 80 ئافرەتی بەسەرباز كردبوو كە زۆربەیان خەڵكی پارێزگای (دیالە) بوون و ئەم ناوچەیە پێگەیەكی گەورەی ئافرەتانی خۆكوژ بووە لە عێراقدا، بە تایبەتی لە شارۆچكەی (ئەبو سیدە). (زەرقاوی) ئەم ناوچەیەی زۆر لە لای خۆشەویست بوو، تاكوو وای لێ هات ئافرتێكیشی لەم ناوچەیە بۆ خۆی مارە كرد پێش ئەوەی لە تەممووزی 2007ـدا بكوژرێت. ئەوەی جێگەی باسكردنە، (ئەلقاعیدە) و هاوشێوەكانی لە ڕێكخراوە تیرۆریستییەكانی عێراقدا، یەكەم ڕێكخراو نەبوون بۆ بەسەربازكردنی ئافرەتانی خۆكوژ، چونكە ئەم دیاردەیە پێشتر هەبووە، وەكوو ئەو ئافرەتە (چیچان)ـییانەی كردەوەی خۆكوژییان لە (ڕووسیا) ئەنجام دەدا و بە بێوەژنە ڕەشپۆشەكان ناسرابوون، ئەو كات (ڕووسیا)ـیان بە كردەوەكانیان هەژاند و بە سەدان مرۆڤی بێتاوان بوونە قوربانی و هەواڵگریی ڕووسیا بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم بێوەژنە ڕەشپۆشانە، شكستی خوارد، بەڵام ئەم دیاردەیە لە ناكاو بوونی نەما. هەروەها دیاردەی كردەوەی خۆكوژیی ئافرەتە (فەڵەستین)ـییەكان دژی (ئیسڕائیل)، بەڵام لە كاتی خۆیدا بە فتوای (ئەحمەد یاسین) حەرام كرا. هەروەها كردەوە خۆكوژییەكانی ژنانی كوردی سەر بە (PKK) دژی (توركیا) و (حزبی نەتەوەیی سووریا) و (ڕێكخراوی پڵنگەكانی تامیل) و (حزبی شیوعی لوبنانی) ڕاگیران...بەڵام ڕێكخراوی ئەلقاعیدە (سەڕەرای ئەوەی ڕێكخستنێكە لەوپەڕی توندڕۆیی ئایینی و كۆمەڵایەتی)ـدایە، لەگەڵ ئەوەیشدا جێگەی سەرسووڕمانە نەك لەبەر ئەوەی تەنیا توانای بەسەربازكردنی بچووك و گەورە، خوێندەوار و نەخوێندەوار، دەوڵەمەند و هەژار و گشت چینەكانی كۆمەڵایەتی هەیە، هەروەها بە هۆی نەرمی و پێشكەوتنی هزری و پراكتیكی لە ناو پێگەكانی، بەڵكو بوویتە ڕێگەخۆشكەر بۆ ئەوەی بەردەوام نوێكاری و داهێنان لە كارەكانیدا ئەنجام بدات، بەڵگەیش گرنگیدانیانە بە ئافرەتان، چونكە ئەندامی گرنگ و ئەكتیڤن و توانای شێواندنی بارودۆخی ئاساییشییان هەبووە سەرەڕای بەربەرەكانێ و نەهێشتن و ڕاودوونان و دەستگیركردنی سەدان كەس لە ئەندامانیان لە لایەن هێزە ئاسایشییەكانی سعوودییەوە، بەڵام هەر ماون و وەكوو سەرەتان بڵاو دەبنەوە). 1
(ئەلقاعیدە) لەو جۆرە ڕێكخراوانە نییە كە ڕۆڵی لەسەربازكردنی ئافرەتی خۆكوژدا نەمابێت، چونكە (ئەلقاعیدە) ڕێكخراوێكی هزری و ڕۆحی و جیهانییە و توانیویەتی سنووری وڵاتە ئیسلامییەكان ببەزێنێت و بچێتە وڵاتانی دیكەی جیهان. بۆ نموونە (مۆریل دیگۆك)ـی بەلجیكایی لە دوای بوونی بە موسڵمان و مێردكردنی بە پیاوێكی مەغریبی، ناوی خۆی بۆ (مەریەم) گۆڕی و لە ساڵی 2005ـدا كردەوەی خۆكوژی لە عێراق ئەنجام دا، پاشان هێزە ئاساییشییەكانی بەلجیكا تۆڕێكی گەورەیان دەستگیركرد كە بە نیاز بوون ژمارەیەكی زۆر لە ئافرەتانی بەلجیكایی ڕێك بخەن و بۆ كردەوەی خۆكوژی ڕەوانەی عێراقیان بكەن. لەگەڵ ئەوەیدا بڵاوبوونەوەی ئەم دیاردەیە لە جیهاندا بە هێواشی و لەسەرخۆ بووە، بەڵام پڕۆژەكە بەردەوامە و دواكردەوەی خۆكوژیی مانگی ڕابردوو، لە (ئەفغانستان) ڕووی دا. نووسەر و توێژەر لە كاروباری تیرۆر (د. عەلی خشێبان) ڕایگەیاند كە ژمارەی تیرۆریستی ئافرەت لە زیادبووندایە و ئافرەت لە پلەی یەكەمدایە بۆ تەمویلكردنی كردەوە تیرۆریستییەكان). 2
لەگەڵ ئەگەری بوونی بەردەوامی كردەوە خۆكوژییەكان لە عێراقدا، حكوومەتی فیدڕاڵی هەوڵی كەمكردنەوەی قەبارەی ئەم دیاردەیە دەدات بە ڕۆڵی بەرزی پیشەیی هێزە ئاساییشییەكان بۆ نهێشتنی تیرۆر، هەروەها حكوومەتی ناوەندی داوای لە زانایانی ئایینی كردووە هەوڵی هۆشیاركردنەوەی ئەو ئافرەتە هەڵخەلەتێنراوانە بدەن و یەكەیەكی ئاساییشی نوێی بە ناوی (كچانی عێراق) دامەزراندووە كە زۆربەیان ئەو ئافرەتانەن كە خزمی قوربانییەكانی تیرۆرن، ئەم هەڵمەتەیش بەردەوامە نەك هەر تەنیا لە عێراقدا، بەڵكوو لە چەند ولاتێكی دیكەیش، بۆ نموونە لە سعوودیە هەڵمەتێك بە ناوی (رلسكینە) بۆ چارەكردنی ئەم دیاردەیە بە ڕێوە دەچێت. (ئامارەكان ئاماژە بەوە دەدەن كە 90% لەو ئافرەتانەی بە هۆی ئەلقاعیدەوە هەڵخەڵەتاون، لە ڕێگەی ئەم هەڵمەتەوە هۆشیار بوونەتەوە). هەروەها بە پێی توێژینەوەی وەزارەتی ئایینی ئیسلامیی سعوودییە، دەركەوتووە كە 40%ـی سایتە ئەلكترۆنییەكان و مونتەدەییەكانی لە لایەن ئافرتانی سعوودییەوە بە ڕێوە دەچن). 3
لەگەڵ ئەوەیشدا (ئەلقاعیدە) وەك كاڵایەك سەیری ئافرەت دەكات و خاوەنەكەی بە پیاو دادەنێت، هەروەها لەگەڵ حكوومەتی (تاڵیبان)ـدا لە چەوساندنەوەی ئافرتانی ئەفغانیدا بەشداری كرد، لە عێراقیشدا بە هەمان شێوە ئافرەتانی چەوساندەوە، بەتایبەتی لە دوای كۆنتڕۆڵكردنی چەند ناوچەیەك لە پارێزگای (ئەنبار) پێش سەرهەڵدانی (سەحەوات) و بە بینینێكی دوور لە كەرامەت و پێگەی كۆمەڵایەتی و مرۆڤایەتی سەیری ئافرەت دەكات. سەرەڕای ئەمەیش، بەردەوامە لە قۆستنەوە و بەسەربازكردنی ئافرەتان بۆ كردەوەی خۆكوژی.
ئەلقاعیدە دەزانی كۆمەڵ ڕێز لە ئافرەت دەگرێت، هەر بۆیەیش ئەم ڕێز و دابونەریتە كۆمەڵایەتییانەیان قۆستووەتەوە بۆ بەكارهێنانی كردەوەی تیرۆریستی. بۆ نموونە مافی ئافرەت لە خۆداپۆشینیاندا هەیە و بە ئاسانی دەربازبوونیان لە خاڵەكانی پشكنین، هەروەها ئەلقاعیدە ئەو ئافرەتانەی قۆستووەتەوە كە كەسە نزیكەكانیان كوژراون یاخود دەستگیر كراون، بە پێچەوانەی ئەو ڕێكخراوانە كە پێش ماوەیەك لەم جۆرە كردەوە و ڕێكخستنانە وەستاون، گەلێك وا بیر دەكەنەوە كە خۆكوژی دیاردەیەكی ئاوردەیە و لە پیاو و ئافرەتی عێراقی ناوەشێتەوە، ئەم بۆچونەیش هەڵەیە، چونكە خۆكوژەكان دەخرێنە ژێر بەرنامەیەكی خەستی دەروونی و ڕۆحی كە بە تەواوەتی هۆشیاری و كۆنتڕۆڵی مێشكیان لە دەست دەدەن. ئەم دیاردەیە بەرەو چەسپاندن دەچێت و زیاتر بڵاو دەبێتەوە بەردەوام دەبێت تاكوو ئەو دۆخە گونجاوە لە لایەن ئافرەتانەوە هەبێت بۆ چوونە نێو ڕێكخراوی ئەلقاعیدەوە، هەروەها تاكوو كوشتن و بەندكردنی تیرۆریستان هەبێت، ئەم دیاردەیە بەردەوام دەبێت، چونكە زۆربەی ئەم ئافرەتانە لە خزم و كەسە نزیكەكانی كوژراو و بەندكراوانی تیرۆریستانن. دیاردەی ئافرەتانی خۆكوژ جیاوازە لەگەڵ پیاوی خۆكوژ، چونكە بە پێی سەرچاوەكان، ئافرەتان لە هەموو تەمەنەكانن (هەرزەكار تاوكوو بەساڵداچوو) بە پێچەوانەی پیاو كە زۆربەیان تەمەنیان لە 30 ساڵ تێ ناپەڕێت.
بێگومان بۆ چاودیران ساغ بووەتەوە كە ئەنتەرنێت هۆكارێكی سەربەخۆ و ئەكتیڤە و ڕۆڵی خۆی بینیوە لە خێرایی بۆ قۆستنەوە و بەسەربازكردنی ئافرەتان، بۆیە بە ئاسانی ئەم دیاردەیە كۆتایی نایەت ئەگەر ڕێوشوێنی ئەكتیڤ بۆ كەمكردنەوە و نەهێشتنی نەگیرێتە بەر، دیسان بە داخەوە ماوە ماوە و لە ناكاو خۆكوژانی ئافرەت كردەوەی خۆكوژی لە عێراق یان لە وڵاتێكی دیكەدا ئەنجام دەدەن و كارەساتی دڵتەزێن دەخوڵقێنن، بەتایبەتی لەو ناوچانەی كە (ئەلقاعیدە) چالاك و ئەكتیڤە یاخود شانەی نهێنی تێدایە. بە كورتی كەمكردنەوەی ئەم دیاردەیە و بنبڕكردنی سەرچاوەكانی، تەنیا بە لاواز كردنی (ئەلقاعیدە)ـیە.
* مافپەروەر

1- من قیادە السیارە ألی قیادە القاعدە (عبدالرحمن الراشد) 6 یونیو2010 العدد11513 جریدە الشرق الاوسگ /الصفحە:الرأی
2- أیلاف/ أول جریدە الیكرونیە عربیە یومیە الارهاب النسائی خصوصیە تعیق المناصحە و تصعب الكشف عن المتگرفات/عكاڤ السعودیە /الخمیس 10/یونیو/2010عبدالله الرانی / نعیم تمیم الحكیم
3- نفس المصدر(2)